દલાલ સ્ટ્રીટના ‘હિડન સુપરસ્ટાર્સ’ અને તેમની અદભૂત સ્ટોક પિકિંગ સ્ટાઈલ

શેરબજારમાં આપણે હંમેશા મોટા નામો સાંભળતા હોઈએ છીએ, પરંતુ બજારમાં કેટલાક એવા ખેલાડીઓ પણ છે જેઓ મીડિયા કે ટીવી પર ભાગ્યે જ દેખાય છે, છતાં તેમનો પોર્ટફોલિયો કોઈ પણ મોટા ફંડ મેનેજરને ટક્કર આપે તેવો હોય છે. આ રોકાણકારોને ‘Big Whales’ કહેવામાં આવે છે. તેઓ એવી કંપનીઓ શોધી કાઢે છે જેના વિશે સામાન્ય જનતાને ખબર પણ નથી હોતી, અને જ્યારે તે કંપની મોટી બને છે, ત્યારે તેઓ કરોડોનો નફો રળે છે.

આજે મુનાફો (munafo.in) ના આ વિશેષ અહેવાલમાં આપણે ભારતના ૪ એવા દિગ્ગજ રોકાણકારોની સફર અને તેમની રોકાણ પદ્ધતિ વિશે જાણીશું, જેમના પોર્ટફોલિયો પર આખું માર્કેટ નજર રાખતું હોય છે.

---

૧. આશિષ કચોલિયા (Ashish Kacholia): મધ્યમ કદની કંપનીઓના જાદુગર

આશિષ કચોલિયાને શેરબજારના ‘બિગ વ્હેલ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ ખાસ કરીને Small-cap અને Mid-cap શેરોમાં રોકાણ કરવા માટે પ્રખ્યાત છે.

• તેમની સફર: કચોલિયાએ પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત પ્રાઇમ સિક્યોરિટીઝથી કરી હતી અને ત્યારબાદ તેઓ એડલવાઈસમાં રિસર્ચ હેડ તરીકે જોડાયા હતા. ૧૯૯૯ માં તેમણે રાકેશ ઝુનઝુનવાલા સાથે મળીને ‘હંગામા ડિજિટલ’ ની સ્થાપના પણ કરી હતી.
• રોકાણ શૈલી: તેઓ એવી કંપનીઓ શોધે છે જે સ્કેલેબલ (ઝડપથી વધી શકે તેવી) હોય. સફારી ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (Safari Industries) અને નાઈટ લિમિટેડ (NIIT) જેવા શેરોમાં તેમનું રોકાણ તેમની દૂરંદેશી દર્શાવે છે. તેમનો મંત્ર છે: “ભવિષ્યના લિડર્સને ત્યારે શોધો જ્યારે તેઓ નાના હોય.”

૨. મુકુલ અગ્રવાલ (Mukul Agrawal): આક્રમક અને સ્માર્ટ ઇન્વેસ્ટર

મુકુલ અગ્રવાલ દલાલ સ્ટ્રીટનું એક એવું નામ છે જેમણે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પોતાના પોર્ટફોલિયોમાં જબરદસ્ત ઉછાળો જોયો છે. તેમની રોકાણ કરવાની રીત અન્ય કરતા થોડી અલગ અને આક્રમક છે.

• તેમની સફર: એક સમયે ડોક્ટર બનવાનું સપનું જોતા મુકુલ અગ્રવાલે ૨૦૦૦ ના દાયકાની શરૂઆતમાં બજારમાં પ્રવેશ કર્યો. શરૂઆતમાં નુકસાન થયા પછી, તેમણે બજારની સાયકોલોજી સમજવાનું શરૂ કર્યું.
• રોકાણ શૈલી: તેઓ ‘મોમેન્ટમ’ અને ‘વેલ્યુ’ બંનેનું મિશ્રણ કરે છે. તેઓ ઘણીવાર એવી કંપનીઓમાં બલ્ક ડીલ (Bulk Deal) કરે છે જે ટર્ન-અરાઉન્ડ થવાની તૈયારીમાં હોય. ૨૦૨૫-૨૬ ના સમયગાળામાં તેમણે અનેક SME IPO માં રોકાણ કરીને મલ્ટીબેગર વળતર મેળવ્યું છે.

૩. નેમિષ શાહ (Nemish Shah): એનામ (ENAM) ના પાયાના પથ્થર

નેમિષ શાહ ભારતના સૌથી આદરણીય અને જૂના રોકાણકારોમાંના એક છે. તેઓ ENAM Holdings ના સહ-સ્થાપક છે. તેઓ અત્યંત સાદગીભર્યું જીવન જીવે છે અને મીડિયાથી જોજનો દૂર રહે છે.

• તેમની સફર: ૧૯૮૦ ના દાયકાથી બજારમાં સક્રિય નેમિષ શાહે ભારતીય શેરબજારના અનેક ચક્ર જોયા છે. તેઓ સાચા અર્થમાં ‘વેલ્યુ ઇન્વેસ્ટર’ છે.
• રોકાણ શૈલી: તેઓ કંપનીના ROCE (Return on Capital Employed) પર સૌથી વધુ ભાર મૂકે છે. જો કંપની પોતાની મૂડી પર ૧૫% થી વધુ વળતર ન કમાતી હોય, તો તેઓ તેમાં રોકાણ નથી કરતા. લક્ષ્મી મશીન વર્ક્સ (LMW) અને અસાહી ઇન્ડિયા ગ્લાસ (Asahi India Glass) માં તેમનું રોકાણ વર્ષોથી અડગ રહ્યું છે.

૪. ડોલી ખન્ના (Dolly Khanna): છુપાયેલા રત્નોની શોધક

ખરેખર તો આ પોર્ટફોલિયો રાજીવ ખન્ના મેનેજ કરે છે, જેઓ તેમના પત્ની ડોલી ખન્નાના નામે રોકાણ કરે છે. ચેન્નાઈ સ્થિત આ દંપતી એવા શેરો શોધવા માટે જાણીતું છે જે લિસ્ટિંગ વખતે કોઈના ધ્યાનમાં ન હોય.

• તેમની સફર: રાજીવ ખન્ના કેમિકલ એન્જિનિયર છે. ૧૯૯૫ માં તેમણે પોતાનો ફેમિલી બિઝનેસ હિન્દુસ્તાન યુનિલિવરને વેચી દીધો અને તે મૂડીથી શેરબજારમાં એન્ટ્રી કરી.
• રોકાણ શૈલી: તેમની ખાસિયત ‘નીશ’ (Niche) સેક્ટરમાં રહેલી નાની કંપનીઓ શોધવાની છે. હોકિન્સ કૂકર્સ (Hawkins Cookers) અને નિલકમલ (Nilkamal) જેવા શેરોમાં તેમણે ત્યારે રોકાણ કર્યું હતું જ્યારે બહુ ઓછા લોકો તેને જાણતા હતા. તેમની સફળતાનું રહસ્ય ‘ગ્રાઉન્ડ લેવલ રિસર્ચ’ છે.

---

આ ‘હિડન સુપરસ્ટાર્સ’ પાસેથી શીખવા જેવી ૫ મહત્વની બાબતો:

૧. મીડિયાના ઘોંઘાટથી દૂર રહો: આ તમામ રોકાણકારો ભાગ્યે જ ટીવી પર સલાહ આપતા દેખાય છે. તેઓ પોતાનું બધું જ ધ્યાન કંપનીના બેલેન્સ શીટના અભ્યાસમાં લગાવે છે. ૨. નવી તકોની શોધ: જ્યારે આખું ટોળું બ્લુ-ચિપ કંપનીઓ પાછળ દોડતું હોય, ત્યારે આ દિગ્ગજો સ્મોલ-કેપ સેક્ટરમાં નવી તકો શોધતા હોય છે. ૩. મેનેજમેન્ટ પર વિશ્વાસ: તેઓ કંપનીના માલિકોના ઇતિહાસ અને તેમની કામ કરવાની પદ્ધતિને શેરના ભાવ કરતા વધુ મહત્વ આપે છે. ૪. કન્સન્ટ્રેટેડ પોર્ટફોલિયો: તેઓ ૧૦૦ અલગ-અલગ શેર લેવાને બદલે ૧૫ થી ૨૦ એવા શેરોમાં મોટું રોકાણ કરે છે જેમાં તેમને પૂરો વિશ્વાસ હોય. ૫. લાંબા ગાળાની ધીરજ: ડોલી ખન્ના કે નેમિષ શાહ જેવા રોકાણકારો પોતાના શ્રેષ્ઠ શેરોને ૫ થી ૧૦ વર્ષ સુધી વેચતા નથી.

---

નિષ્કર્ષ (Conclusion):

સફળ રોકાણકારોની આ સફર આપણને સમજાવે છે કે શેરબજારમાં કમાણી કરવા માટે તમારે કોઈ મોટા નામ હોવું જરૂરી નથી. જો તમે આશિષ કચોલિયાની જેમ રિસર્ચ કરો, મુકુલ અગ્રવાલ જેવી ચપળતા રાખો અને નેમિષ શાહ જેવી ધીરજ કેળવો, તો સામાન્ય રોકાણકાર પણ અસામાન્ય વળતર મેળવી શકે છે.

યાદ રાખો, શેરબજારમાં ‘ટિપ્સ’ તમને માત્ર થોડો સમય નફો કરાવી શકે છે, પણ ‘શીખવાની વૃત્તિ’ તમને આખી જિંદગી કમાણી કરી આપશે.